سرزمین چهارفصل ایران محصولات گیاهی و مواد غذایی بسیار متنوعی دارد. این مواد غذایی برای طبخ انواع غذای محلی گوناگون به کار میروند. میتوان فهرستی بلندبالا از انواع غذای محلی ایرانی نوشت چون هر استان و شهر ایران غذاهای محلی مختص خود را دارد. بااینحال، در این مطلب از بلاگ مامانپز، لیستی از ۹۴ مدل از غذاهای محلی ایرانی که بیش از همه شهرت دارند را میخوانید.
غذای محلی شیراز
بخش مهمی از انواع غذای محلی ایرانی به دیار بهارنارنجها اختصاص دارد. ذائقه غذایی خاص مردم شیراز و شهرهای اطراف آن سبب شده که فهرست غذاهای محلی این منطقه از تنوع بسیاری برخوردار باشد.
مشهورترین غذاهای محلی شیراز این غذاها هستند:
- کلم پلو: اگر مشهورترین کلم پلوی ایران را بخواهید، باید سراغ کلم پلو شیرازی بروید. این غذای محلی خوشمزه با کلم برگ، سبزی مخصوص و گوشت چرخکرده درست میشود.
- پلو اسفندی: این غذای خوشمزه محلی با گوشت قرمز، حبوبات و گندم و جو پوست کنده درست میشود. پلو اسفندی را معمولاً به عنوان غذای مناسبتهای خاص مثل عید نوروز میپزند.
- شکر پلو: شکر پلو یک غذای پلویی محلی است که معمولاً با خورش قیمه سرو میشود. برای پختن این غذای شیرازی، برنج نیمپز آبکشی شده با شربتی درست شده از شکر، آب و زعفران ترکیب و دم میشود.
- به قورمه: به قورمه نوعی خورش به است که با لپه درست میشود. ترکیبات ساده این خورشت زمستانی موجب محبوبیت آن در روزهای سرد سال شده است.
- کوفته هلو: کوفته هلو نوعی کوفته با ظاهری شبیه به کوفته تبریزی است. برای طبخ این غذا از گوشت چرخکرده، هویج، آلو بخارا، مغز گردو و کشمش استفاده میکنند.
- آش سبزی: آش سبزی شیرازی یک آش کشدار و خوشمزه است که در این شهر اغلب به عنوان غذایی برای صبحانه سرو میشود. این آش را با برنج، حبوبات، گوشت قرمز و سبزی آش میپزند.
- کوفته سبزی: این کوفته دوستداشتنی نیز در شهرهای استان فارس بهویژه شیراز طرفداران خاص خود را دارد. برای پختن این غذا، برنج، گوشت چرخکرده، لپه و سبزیجات معطر را با هم ترکیب میکنند و به شکل کوفته میپزند.
- یخنی نخود: یخنی نخود آبگوشت محلی شیراز است. برای طبخ این آبگوشت سنتی از گوشت قرمز، نخود، سیب زمینی و گوجه فرنگی استفاده میکنند.
- دمپختک: دمپختک شیرازی یکی دیگر از غذاهای مشهور این شهر است که با برنج، عدس، سبزی معطر، هویج و کلم برگ درست میشود.
غذاهای محلی شیراز مثل آش سبزی یا پلو اسفندی در مناسبتهای خاص مذهبی یا ملی خورده میشوند.
غذای محلی همدان
همدان یکی دیگر از شهرهایی است که میتوانید خوشمزهترین انواع غذای اصیل ایرانی و محلی را در آنجا میل کنید. غذاهای مشهور و پرطرفدار این شهر عبارتاند از:
- آش بادمجان: آش بادمجان به شهر ملایر اختصاص دارد. این آش محلی را با لوبیا قرمز، لوبیا سفید، نخود، بادمجان، گوشت قرمز و بلغور گندم میپزند و با کشک و پیاز داغ تزیین میکنند.
- کباب سرداشی: این کباب همدانی به کباب تابهای شباهت دارد. برای درست کردن این کباب گوشت چرخکرده را با پیاز، نمک و ادویهها ترکیب میکنند. سپس، آن را به شکل کباب تابهای همراه با سیب زمینی، گوجه فرنگی و فلفل سبز میپزند.
- آبگوشت قورمه سبزی: آبگوشت قورمه شبیه به قرمه سبزی است اما در ترکیبات آن سیب زمینی و تخم مرغ نیز وجود دارد. برای پختن این خورشت ابتدا سبزی خورشتی، گوشت و پیاز را سرخ میکنند و به آن آب میفزایند. پس از پخت این ترکیبات، سیب زمینی خرد شده و در نهایت، تخم مرغ همزده را اضافه میکنند.
- آش شل پتله یا آش بلغور: شاید بتوان این آش را پرطرفدارترین آش محلی همدان دانست. برای پختن این آش از گوشت گردن گوسفند، بلغور گندم، سیب زمینی، عدس و سبزی آش استفاده میکنند.
- آش خشکبار: این آش زمستانی رنگارنگ یکی دیگر از غذاهای محلی مشهور همدان است. برای طبخ این آش عدس، لوبیا، نخود، رشته آشی، گوشت، سبزی آش و خشکباری مانند آلبالو خشکه، برگه هلو و زردآلو و آلو ترش خشک شده را با هم ترکیب میکنند.
برخی از غذاهای مشهور همدان مانند کباب سرداشی در شهرهای دیگر نیز طرفداران بسیاری دارند. غذاهایی مانند آش بادمجان نیز در شهرهای دیگر با دستور پخت مخصوص آن شهرها طبخ میشوند اما شهرت آنها به همدان میرسد.
غذای محلی گیلان
امروزه برخی از غذاهای محلی گیلانی جزو غذاهای سنتی ایرانی شدهاند. میرزا قاسمی، خورش فسنجان و مرغ شکم پر از جمله مشهورترین این غذاها هستند. البته، غذاهای شمالی گیلانی به این دو غذا محدود نمیشوند. سفره گیلانیها با غذاهای دیگری نیز رنگین میشود، از جمله:
- باقلا قاتوق: باقلا قاتق یکی از سادهترین و البته، محبوبترین غذاهای گیلانی است. برای پختن این خوراک خوشمزه، پاچ باقلا را با شوید، آب، سیر و ادویه میپزند و در نهایت، به آن تخم مرغ اضافه میکنند.
- واویشکا: واویشکا بوقلمون، مرغ یا گوشت چرخکرده یکی از غذاهای فوری گیلانی است. برای طبخ این غذای خوشمزه، پیاز و گوشت را سرخ کرده و به آن گوجه فرنگی اضافه میکنند.
- خورش اناربیج: اناربیج خورشتی شبیه به فسنجان است که با سبزی محلی گیلانی درست میشود. برای پختن این خورش، مغز گردو، آب انار، رب انار و سبزیهایی مانند خالواش را با هم ترکیب میکنند و به آن کوفته قلقلی درست شده از گوشت چرخکرده میفزایند.
- ترش تره: برای طبخ این خورشت گیلانی سبزی محلی نظیر خالواش را با یکی دو قاشق غذاخوری برنج، سیر و آب نارنج میپزند و در نهایت، به آن تخم مرغ اضافه میکنند.
- کباب ترش: امکان ندارد راهی گیلان شوید اما کباب ترش گیلانی را میل نکنید. برای طبخ این غذای پرطرفدار محلی، گوشت گوسفند یا گوساله را با پیاز، رب انار، سیر، گردو و سبزیجات محلی مزهدار کرده و کباب میکنند.
- سیرابیج: سیرابیج یک غذای ساده محلی است. برای طبخ این غذا برگ سیر تازه را تفت میدهند و به آن تخم مرغ اضافه میکنند.
- شامی گیلانی: شامی پوک گیلانی غذای جذاب دیگری است که باید به این فهرست اضافه کرد. برای درست کردن مایه این شامی کباب از گوشت چرخکرده، لپه، تخم مرغ، سیب زمینی، پیاز، سیر و ادویههای مختلف استفاده میکنند.
علاوهبراین، غذاهایی مانند ماهی شکم پر نیز در گیلان با سبزیجات محلی و سیر تازه طبخ میشوند. این غذا به استان گیلان اختصاص ندارد، بلکه در هر استانی مانند گیلان، به روش مردم آن استان طبخ میشود.
غذاهای گیلانی با مرغ
معمولاً زمانی که صحبت از غذاهای گیلانی میشود، به یاد غذاهایی مانند ترش واش میفتیم. بااینحال، مردم گیلان در طبخ غذاهای خوشمزه با گوشت مرغ تبحر خاصی دارند. نمونههایی از این غذاها به این ترتیب هستند:
- مرغ ترش: مرغ ترش گیلانی نیز سبزی محلی مخصوص خود را دارد. این غذای محلی با تکههای مرغ، رب انار، سبزی معطر محلی، مغز گردو و سیر پخته میشود.
- ترش واش: ترش واش سبزی محلی مخصوص خود را دارد. برای پختن این خورشت خوشمزه، ران و سینه مرغ را با این سبزی، سیر، رب انار، آبغوره، گوجه فرنگی و بادمجان ترکیب میکنند.
- مرغ لونگی: برای طبخ خورش لونگی با مرغ، گوشت مرغ را به لونگی آغشته میکنند و میپزند. لونگی چاشنی مخصوصی است که با رب انار یا ازگیل، پیاز، مغز گردو، سیر و زرشک درست میشود.
غذاهای محلی گیلانی با مرغ را میتوانید در کنار پلوی زعفرانی یا زرشک پلو میل کنید.
غذای محلی اصفهان
مشهورترین غذاهای محلی ایران به اصفهان مربوط میشوند. از جمله غذاهای محلی دیار نصف جهان میتوان به این غذاها اشاره کرد:
- حلیم بادمجان: حلیم بادمجان نوعی غذای مجلسی در اصفهان است. این حلیم کشدار و خوشمزه با برنج نیمدانه، بادمجان و گوشت قرمز پخته میشود.
- بریان: بریان مشهورترین غذای اصفهان است. در بهترین رستورانهای این شهر از جگر سفید و گوشت چرخکرده برای طبخ بریان استفاده میکنند.
- خورش ماست: این غذای خاص اصفهانی را میتوان به عنوان پیشغذا یا حتی دسر سرو کرد. خورش ماست با گوشت قرمز ریش ریش شده، ماست پرچرب و زعفران دمکرده درست میشود.
- قیمه ریزه: قیمه ریزه اصفهانی نوعی کوفته قلقلی خوشمزه است. برای پختن این غذای محلی از گوشت چرخکرده، آرد نخودچی و پیاز رنده شده استفاده میکنند.
- کله جوش: کله جوش غذای محلی ساده برای روزهای گرم تابستان است. این غذا را با کشک رقیق شده با آب، مغز گردو، پیاز داغ و نعنا خشک شده میپزند.
- حلیم شیر: این حلیم خوشمزه و پرخاصیت را با گوشت بوقلمون، گندم پوستکنده، شیر و کره میپزند.
- کباب حسینی: گوشت گوسفند خرد شده، دنبه، گوجه فرنگی، پیاز و فلفل سبز را روی سیخ چوبی بگذارید و داخل تابه بپزید تا یکی از خوشمزهترین کبابهای اصفهانی آماده شود.
- حلیم عدسی: حلیم عدس غذای قدیمی و سنتی اصفهان برای صبحانه است. برای طبخ این غذای خوشمزه از گندم پوستکنده، عدس و گوشت قرمز استفاده میکنند.
- آمروی یا آمربی: آمروی نوعی کوفته برنجی خوشمزه متعلق به خمینیشهر اصفهان است. برای طبخ این کوفته دوستداشتنی، سبزیجات معطر ساطوری شده را با برنج نیمدانه و گوشت چرخکرده ورز میدهند. کوفتههای درست شده با این ترکیبات را به شکل یک غذای پلویی میپزند.
علاوهبراین، غذاهایی مانند آش شله قلمکار و اشکنه نیز متعلق به اصفهان هستند اما در سایر شهرهای ایران نیز محبوبیت دارند. به همین علت، اغلب به عنوان غذاهای سنتی ایرانی شناخته میشوند.
غذای محلی کرمان
کرمان یکی دیگر از شهرهای ایران با غذاهای محلی پرطرفدار است. از جمله مشهورترین غذاهای این شهر عبارتاند از:
- آبگوشت بز قورمه: این آبگوشت اصیل کرمانی با گوشت گوسفند، پیاز، سیب زمینی و نخود درست میشود. این آبگوشت به آبگوشت بزباش شباهت دارد. البته، برخلاف آبگوشت بزباش، برای طبخ این آبگوشت از گوجه فرنگی استفاده نمیکنند.
- زیره پلو: این پلو مخلوط محلی را با برنج و زیره میپزند. در آخر نیز آن را با کوفته قلقلی تزیین و سرو میکنند.
- آبگوشت زیره: این آبگوشت محلی خوشمزه عطری مدهوشکننده دارد. برای طبخ این آبگوشت از گوشت قرمز، زیره، سیر و رب گوجه فرنگی استفاده میشود.
- کباب زرگری: کباب زرگری یک کباب تابهای خاص است. برای درست کردن این کباب، گوشت چرخکرده و پیاز رنده شده را ورز میدهند و به شکل کباب تابهای در سسی درست شده از گوجه فرنگی، فلفل سبز و سیب زمینی میپزند.
- آش گندم شیر: اگر به دنبال یک پیشغذای محلی هستید، این آش یکی از بهترین گزینهها است. برای پختن آش گندم شیر از گندم ترکیب و خشک شده با شیر و زعفران، نخود، گوشت و پیاز استفاده میکنند.
- آبگوشت متنجنه: این آبگوشت معمولاً در عزاداریهای محرم سرو میشوند. به همین علت، به آن آبگوشت امام حسینی نیز میگویند. برای طبخ آبگوشت متنجنه، از گوشت، حبوبات، سبزیجات معطر، سیب زمینی، مغز گردو و خشکباری نظیر میوه به، گوجه فرنگی و زردآلوی خشک شده استفاده میکنند.
معمولاً طعم زیره در غذاهای کرمانی غالب است. به همین علت، این غذاها عطر و طعم غیرقابل وصفی دارند.
غذای محلی کرمانشاه
غذاهای محلی کرمانشاه اغلب با سبزیجات کوهی و محلی آماده میشوند. اگر به چشیدن طعم غذاهای جدید علاقه دارید، نباید از خیر این غذاهای کرمانشاهی بگذرید:
- خورش خلال: خورش خلال کرمانشاهی یک غذای مجلسی محسوب میشود. این غذا را با خلال بادام خیس خورده، زرشک محلی و گوشت گوسفند میپزند.
- خورش کنگر: خورش کنگر یک غذای بهاری است. این غذای محلی با کنگر تازه که در فصل بهار میروید، گوشت خورشتی، نعنا و جعفری درست میشود.
- سیب پلو: سیب پلوی کرمانشاهی با سیب زمینی، برنج، شوید و کشمش میپزند. این غذا معمولاً در کنار مرغ سرخ شده سرو میشود.
- آش عباسعلی: نام این آش از فردی که آن را ابداع کرده، گرفته شده است. شخصی به این نام حدود ۲۰۰ سال پیش برای ادای نذر خود در ماه رمضان یک آش مخصوص پخت. او برای طبخ این آش از لوبیا سفید، عدس، نخود، برنج، بلغور گندم و گوشت گوسفند استفاده کرد. مردم محلی هنوز هم برای طبخ آش مخصوص خود این دستور پخت را به کار میبرند.
- آش سورانه: آش سورانه غذای مخصوص افطار مردم کرمانشاه است. برای پختن این آش خوشمزه از گیاهی محلی به نام سورانه، گوشت چرخکرده و رب انار استفاده میکنند.
- کوکوی پاغازه: این غذای شبیه به کوکو سبزی با پاغازه که یک سبزی محلی است، درست میشود. برای درست کردن مایه این کوکو، پاغازه را با آرد، پیاز، سیر و تخم مرغ ترکیب میکنند.
سفره مردم کرمانشاه با غذاهای مقوی درست شده از محصولات تازه گیاهی چیده میشود. این غذاها با عطر روغن کرمانشاهی همیشه نظر هر گردشگری را به خود جلب میکنند.
غذای محلی یزد
مردم یزد غذاهای محلی خاص خود را دارند که اغلب مواد اولیه آنها بر اساس شرایط زندگیشان انتخاب میشود. یزد از دیرباز مردمانی سختکوش داشته که غذاهایی سرشار از مواد مغذی مصرف میکنند. از آش گندم پرخاصیت گرفته تا خورشت به آلو، همگی بهترین ترکیبات از نظر ارزش غذایی را دارند. از مشهورترین غذاهای محلی یزد میتوان به این غذاها اشاره کرد:
- خورشت به آلو: خورش به زمستانی یزدیها از ترکیباتی مانند آلو بخارا، میوه به و گوشت گوسفند درست میشود.
- آش شولی: این آش در مناسبتهای مختلف بهویژه شب یلدا پخته میشود. برای طبخ آش شولی از چغندر، پیاز، سرکه، نعنا خشک شده، آرد، سبزی آش و عدس استفاده میکنند.
- قلیه کدو: این غذا معمولاً به عنوان عصرانه سرو میشود. برای درست کردن قلیه کدو، پوره کدو حلوایی را با پوره ماش و لوبیا قرمز، کمی برنج، پیاز و زعفران ترکیب میکنند.
- آش گندم: این آش خوشمزه را اغلب در مناسبتهای مذهبی مانند محرم، صفر و رمضان میپزند. برای پختن این آش سنتی، از گوشت گوسفند، گندم پوست کنده، نخود، عدس، لوبیا چیتی و برنج نیمدانه استفاده میکنند. ظاهر این آش شبیه به آش شله قلمکار است.
- کشک خیار: کشک خیار یا کشک و خیار یزدی یک غذای تابستانی شبیه به آبدوغ خیار است. این غذای ساده محلی با کشک رقیق شده، کشمش، مغز گردو، ریحان، پیاز و یخ درست میشود.
- درنجوش: این غذا متعلق به ابرکوه یزد است و به حلیم بادمجان شباهت دارد. برای طبخ این غذا از گوشت قرمز، لپه، برنج، کشک و بادمجان سرخ شده استفاده میکنند.
برخی از غذاهای محلی یزد مانند خورش به، آش گندم و آش شولی توانستهاند به سفره سایر شهرهای ایران نیز راه یابند. به همین علت، مردم سایر شهرها و استانهای ایران با این غذاها کمابیش آشنا هستند.
غذای محلی لرستان
لرستان معمولاً با کباب مخصوصی که دارد شناخته میشود اما غذاهای این استان به دنده کباب محدود نمیشوند. به طور کلی، مشهورترین غذاهای محلی لرستان به این ترتیب هستند:
- دنده کباب: این کباب محلی با دنده گوسفند درست میشود. دنده گوسفند را با سیر، پیاز، ماست چکیده، رب گوجه فرنگی، زعفران و روغن محلی مزهدار کرده و روی منقل کباب میکنند.
- چلو گوشت (زیر برنجی): چلو گوشت اصیل لری را با گوشت بز درست میکنند اما از گوشت گوسفند نیز میتوان برای طبخ این غذا استفاده کرد. گوشت و برنج جداگانه پخته میشوند و در آخر، مقداری از برنج با زعفران و زرشک ترکیب شده و در کنار پلو و گوشت مغزپخت شده سرو میشود.
- قلیه ترش: قلیه ترش را میتوان نوعی تاس کباب دانست. برای طبخ این غذای محلی، گوشت را با پیاز سرخ میکنند و به آن رب انار، رب گوجه فرنگی و عصاره تمر هندی میفزایند. در نهایت نیز مقداری سیب زمینی مکعبی خرد شده به گوشت اضافه میشود تا قلیه ترش طعم جذابتری پیدا کند.
- آش ترخینه: ترخینه ماده غذایی خاصی است که در لرستان آن را با ماست، بلغور گندم، پونه و زعفران درست میکنند. این ماده غذایی را در کنار نخود، لوبیا، عدس و سبزی آش برای طبخ آش ترخینه به کار میبرند.
این غذاها دستورهای پخت خود را از فرهنگ مردمانی گرفتهاند که در اطراف دشتهای کوهستانی زندگی کردهاند. به همین دلیل، غذاهای محلی لرستان معمولاً شامل مواد اولیه تازه، سالم و مقوی میشوند.
غذای محلی مازندران
بخش مهمی از غذاهای شمالی به استان مازندران اختصاص دارند. در این استان نیز همانند استان گیلان از سبزیجات و محصولات محلی برای طبخ غذاهای متنوع و خوشمزه استفاده میکنند. از جمله غذاهای محلی این استان میتوان به این نامها اشاره کرد:
- خورشت ناردون: خورش آلو ناردونی مازندران نوعی غذا با گوشت مرغ است. برای طبخ این غذای خوشمزه محلی از گوشت مرغ، رب انار، آلو خورشتی و دانههای انار استفاده میکنند.
- کدو بره: کدو یا کچلیک بره غذای ساده محلی است که در مدت نسبتاً کوتاهی آماده میشود. برای پختن این غذای خوشمزه سیر، پیاز، سیب زمینی، کدو سبز و گوجه فرنگی را سرخ کرده و به آن تخم مرغ اضافه میکنند.
- مالابیج: این غذا نوعی ماهی شکم پر است که با ماهی سفید درست میشود. برای طبخ این غذا ابتدا ماهی را مزهدار میکنند. سپس، داخل شکم ماهی را با سبزیجات معطر محلی، رب انار و مغز گردو پر کرده و آن را سرخ میکنند.
- باقلا وابیج: این غذا نوعی املت فوری است. برای پختن خشکابیج یا باقلا وابیج، سیر را تفت میدهند و به آن باقلا سبز آبپز اضافه میکنند. چند دقیقه بعد از آن، شوید خشک شده و تخم مرغ را به تابه میفزایند.
- آغوز مسما: این خورشت شبیه به فسنجان را با گوشت بوقلمون، اردک یا مرغ میپزند. ترکیبات این غذا با خورشت فسنجان تفاوتی ندارد اما رب اناری که برای آغوز مسما به کار میرود، در مقایسه با رب انار فسنجان طعم ترشتری دارد.
- کهی پلا: کدو پلو یا کهی پلای مازندران غذایی است که با کدو تنبل درست میشود. برای پختن این پلو مخلوط محلی، از برنج نیمپز آبکشی شده، کدوی خرد شده و گوشت سینه مرغ استفاده میکنند.
- آش گزنه: گزنه نوعی سبزی محلی است که در مناطق کوهستانی استان مازندران و اطراف گرگان میروید. از این سبزی برای طبخ یک آش خوشمزه استفاده میکنند. آش گزنه با این سبزی محلی، کدو حلوایی، چغندر، باقلا، ماست، نخود، لوبیا و عدس درست میشود.
انواع غذای محلی مازندران به غذاهای محلی گیلان شباهت دارند و برخی از غذاها بهویژه غذاهایی مانند باقلا وابیج و آغوز مسما که متعلق به مناطق غربی مازندران هستند، در گیلان نیز به عنوان غذای محلی شناخته میشوند.
غذای محلی کاشان
در کویر مرکزی ایران و شهرهایی مثل کاشان غذاهای خوشمزهای طبخ میشوند که هر کدام طرفداران خاص خود را دارند. از جمله غذاهای کاشان که نمیتوانید بهراحتی از خیر آنها بگذرید، عبارتاند از:
- گوشت لوبیا: این غذای محلی در مناسبتهای مذهبی به عنوان غذای نذری پخته میشود. برای طبخ این آبگوشت سنتی از لوبیا سفید و گوشت گوسفند استفاده میکنند. این غذای خوشمزه با پودر دارچین تزیین و سرو میشود.
- آبگوشت به: این آبگوشت اصیل محلی با گوشت گوسفند، لوبیا سفید، نخود و میوه به درست میشود. آبگوشت به با عطر و طعمی دلنشین نظر هر گردشگری را به خود جلب میکند.
- کوفته آب سماق: این غذای محلی را با نام شفته کوفته سماق نیز میشناسند. برای درست کردن این کوفته، گوشت چرخکرده را با آرد نخودچی، پیاز و مقداری سماق ترکیب میکنند و میپزند.
- شفته نخودچی: این غذا طعم نسبتاً ترشی دارد. برای پختن این غذای محلی، گوشت چرخکرده را با پیاز، آرد نخودچی، نمک و ادویهها ترکیب کرده و به شکل کوفته درست میکنند. سپس، آن را در سسی درست شده از رب انار، رب گوجه فرنگی و نعنا خشک میپزند.
- نخودآله: نخودآله نوعی خورش قیمه است که با نخود، گوشت قرمز، رب گوجه فرنگی و گوجه فرنگی رنده شده درست میشود. این خورش را در شهرهای دزفول و یزد نیز به عنوان خورش قیمه میپزند.
- چلو دیزی: این پلو مخلوط محلی با برنج، لوبیا چشم بلبلی و گوشت بره طبخ میشود و طعم بینظیری دارد.
غذاهای محلی کاشان اغلب با ادویههای محلی این شهر مانند پودر گل محمدی درست میشوند و میتوانند به بخشی جداییناپذیر از برنامه غذایی هفتگی شما تبدیل شوند.
غذای محلی مشهد
غذاهای محلی مشهد نیز دستهای دیگر از غذاهای سنتی و محلی ایرانی را به خود اختصاص دادهاند. این غذاها از پلو مخلوط مشهدی گرفته تا شله مشهدی و شیشلیک شاندیزی جزو پرطرفدارترین غذاهای محلی ایران هستند.
- شله مشهدی: شله مشهدی آش مخصوص این شهر است که با خورشت قیمه تزیین و سرو میشود. برای طبخ این آش محلی از لوبیا قرمز، لوبیا چیتی، نخود، بلغور گندم، برنج، ماش و گوشت گوسفند استفاده میکنند.
- شیشلیک شاندیزی: شیشلیک شاندیز جزو آن دسته غذاهای محلی است که طعم آن تا مدتها در ذهنتان باقی میماند. برای درست کردن این کباب، دنده گوسفند خرد شده را با ماست، فلفل، پیاز، آبلیمو، روغن زیتون، نمک و سماق مزهدار کرده و کباب میکنند.
- قورمه مشهدی: این خوراک خوشمزه یک غذای مجلسی مشهور در مشهد است. برای پختن این غذا گوشت و دنبه را با پیاز سرخ میکنند و میپزند.
- آش لخشک: این آش با رشتهای خاص به نام لخشک درست میشود و نام خود را از همین رشته گرفته است. برای طبخ این آش، عدس را با اسفناج، رشته لخشک و آب میپزند.
- پلو مخلوط مشهدی: این پلو مخلوط را با گوشت مرغ، برنج، هویج، زرشک و خلال پسته میپزند و طعم لذیذی دارد.
- توگی سرداغی: این صبحانه پرطرفدار مشهدی را با گوشت چرخکرده، عدس، ارزن خوراکی، کشک و زعفران دمکرده میپزند.
- آش بلغور مشهدی: این آش محلی خوشمزه را با بلغور گندم، سبزی آش، نخود، لوبیا، عدس و آب گوشت درست میکنند. آش بلغور یکی از غذاهای خاص مشهد در مناسبتهایی مثل شب یلدا است.
انواع غذای محلی مشهد را میتوانید بهراحتی در خانه بپزید. این غذاها اغلب مواد اولیه سادهای دارند که در سایر شهرهای ایران نیز یافت میشوند.
غذای محلی اردبیل
اردبیل غذاهای خوشمزهای دارد که اغلب با غذاهای محلی تبریزی شباهتهایی دارند. مشهورترین این غذاها عبارتاند از:
- آش دوغ: آش دوغ که در سرعین و اردبیل طبخ میشود، یکی از آشهای زمستانی اردبیل است. برای پختن این آش از نخود، برنج، تره، جعفری، گشنیز و دوغ ترش استفاده میکنند.
- سوتی پلو: سوتی پلو یا شیر پلو یکی دیگر از غذاهای خوشمزه منطقه آذربایجان است. برای درست کردن این غذای محلی خوشمزه از شیر، برنج و زعفران دمکرده استفاده میشود.
- پیچاق قیمه: این غذا را با نام خورشت بادام آذری نیز میشناسند. پیچاق قیمه را با گوشت قرمز، خلال بادام و تخم مرغ درست میکنند.
برخی از غذاهای محلی اردبیل بهویژه آش دوغ در سایر شهرهای ایران نیز طبخ میشوند ولی اصالت آنها به اردبیل میرسد. به عبارت دیگر، اگر میخواهید طعم اصیل این غذاها را بچشید، باید از دستور پخت خاص این شهر استفاده کنید.
غذای محلی کردستان
غذاهای محلی استان کردستان مانند بسیاری از غذاهای محلی ایران با سبزیجات و گیاهانی درست میشود که در مناطق کوهستانی میرویند. از جمله محبوبترین غذاهای کردستان میتوان به این غذاها اشاره کرد:
- خورش ریواس: ریواس گیاهی است که در فصل بهار در مناطق کوهستانی کردستان رشد میکنند. این گیاه همراه با گوشت قرمز، نعنا و جعفری برای طبخ خورش ریواس به کار میرود.
- قایرمه: قایرمه یا کنگر سوخاری یک غذای گیاهی محلی است. برای درست کردن این غذا، کنگر را به ترتیب در آرد، تخممرغ همزده و پودر سوخاری میغلتانند و سرخ میکنند.
- خورشت گیلاخه: گیلاخه گیاهی خودرو شبیه به تره کوهی و والک است. با استفاده از این گیاه محلی، گوشت قرمز و لپه یک خورشت خوشمزه با همین نام میپزند.
غذاهای سنتی کردستان معمولاً با محصولات گیاهی کوهستانی درست میشوند. تازگی این مواد اولیه سبب شده که غذاهای محلی این استان مقوی و سرشار از انرژی باشند.
غذای محلی بوشهر
بوشهر شهری در کنار دریا و نزدیک به کشورهای عربی است. همین دو نکته موجب شده که غذاهای این استان اغلب دریایی یا الهامگرفته از غذاهای عربی باشند. از جمله مشهورترین غذاهای محلی بوشهر عبارتاند از:
- خورش دال عدس: خورش یا خوراک دال عدس جنوبی متعلق به استان بوشهر است. این غذای محلی با دال عدس، سیب زمینی و ادویههای تند و تیز محلی درست میشود.
- میگو پلو: میگو پلو یکی از خوشمزهترین غذاهای محلی ایران است. این غذای محلی بوشهری را با میگوی پلویی، برنج، ادویه ماهی و سیر تازه طبخ میکنند.
- قیمه بوشهری: این مدل خورش قیمه در کنار شکر پلو سرو میشود. برای پختن این غذا لپه، گوشت خورشتی، سیب زمینی و رب گوجه فرنگی را میپزند و میکوبند.
- کبه بوشهری: کبه نوعی غذای عربی است که در بوشهر نیز با دستور پخت خاص خود پخته میشود. برای طبخ این غذای بوشهری از برنج، گوشت چرخکرده و تخم مرغ استفاده میکنند.
- قلیه میگو: این قلیه مخصوص محلی با میگوی تازه، سیر، پیاز، گشنیز ساطوری شده، رب گوجه فرنگی و عصاره تمر هندی درست میشود.
- دمی لخلاخ: دمی لخلاخ دمپختک محلی بوشهر است که با فیله ماهی جنوب مزهدار شده با سیر، پیاز و تمر هندی همراه با برنج، سبزیجات معطر درست میشود.
- دو پیازه خساک: خساک ماهی مرکبی است که در بوشهر صید میشود. از این ماهی مرکب همراه با سیر، پیاز، زنجبیل، فلفل سبز، گوجه فرنگی و شنبلیله خشک شده برای طبخ دو پیازه مخصوص بوشهری استفاده میکنند.
غذاهای خوشمزه بوشهر با ادویههای تند و تیز محلی طبخ میشوند و برای گردشگران و افرادی که به غذاهای تند و تیز علاقه دارند، جذاب هستند.
غذای محلی تبریز
غذاهای محلی تبریز به غذاهای سنتی اردبیل و ارومیه شباهت بسیاری دارد. این غذاها از فرهنگ غذایی آذربایجان نشأت میگیرند و مشهورترین آنها عبارتاند از:
- کوفته تبریزی: امروزه کوفته تبریزی به یکی از غذاهای ایرانی سنتی و محلی تبدیل شده که در رستورانهای سایر شهرها نیز طبخ میشوند. برای درست کردن این کوفته محلی از گوشت چرخکرده، پیاز رنده شده، مغز گردو، تخم مرغ، آلو بخارا و زرشک استفاده میکنند.
- آش گشنیز: این آش خوشمزه غذایی مقوی برای درمان بیماریهای ویروسی است. برای درست کردن این آش از گشتیز، برنج، گوشت چرخکرده، عدس، هویج، لوبیا چیتی و نخود استفاده میشود.
- خورش هویج: هویج یکی از ترکیبات رایج غذاهای محلی تبریز است. در این شهر، با استفاده از هویج، گوشت قرمز و آلو خورشتی یک خورشت هویج خوشمزه درست میکنند.
- آش میوه: این آش با میوههای خشک شده مانند آلو زرد، آلو بخارا، آلو سیاه و آلبالو، گوشت چرخکرده، نخود، لوبیا چیتی، عدس، رشته آش و رب گوجه فرنگی طبخ میشود. آش میوه یک آش زمستانی پرطرفدار است.
- کوکو لوبیا سبز: کوکو لوبیا سبز یک غذای ساده محلی با خواص فراوان است. برای درست کردن مایه این کوکو از لوبیا سبز آبپز، هویج، سیب زمینی، فلفل دلمهای، پیاز و تخم مرغ استفاده میکنند.
- دویماج: دیماج یا دویماج عصرانه مخصوص تبریزیها است. برای آماده کردن این عصرانه لذیذ، نان محلی خرد شده را با پنیر لیقوان، کره، مغز گردوی خرد شده، دوغ و سبزیجات معطر ترکیب میکنند.
فرهنگ غذایی استان آذربایجان و شهر تبریز شامل غذاهای رنگارنگ و متنوعی میشود و غذاهایی که از آنها نام بردیم، فقط بخشی از انواع غذای محلی تبریز هستند.
کلام آخر
غذاهای محلی ایرانی تنوع بسیار بالایی دارند. در این مطلب، با لیستی از ۹۴ غذای محلی ایرانی آشنا شدید. برخی از این غذاها را میتوانید در فهرست غذاهای محلی مامانپز پیدا کنید و سفارش بدهید.
